Last reviewed 1 Oct 2026 · 4 min read
ਵਾਕ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਕ ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਕ੍ਰਮ ਹੈ — ਕਰਤਾ + ਕਰਮ + ਕਿਰਿਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਾਂਗ ਕਰਤਾ-ਕਿਰਿਆ-ਕਰਮ ਨਹੀਂ)।
- ਮੈਂ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। — ਮੈਂ (ਕਰਤਾ) + ਰੋਟੀ (ਕਰਮ) + ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ (ਕਿਰਿਆ)
- ਬੱਚੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
| ਕਿਸਮ | ਵਰਣਨ | ਉਦਾਹਰਨ |
|---|---|---|
| ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ | ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਵਾਲਾ | ਮੁੰਡਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। |
| ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ | ਦੋ ਸੁਤੰਤਰ ਵਾਕ, ਯੋਜਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ | ਉਹ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। / ਮੈਂ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। |
| ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ | ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਾਕ + ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਅਧੀਨ ਵਾਕ | ਜੇ ਤੂੰ ਮਿਹਨਤ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਪਾਸ ਹੋਵੇਂਗਾ। / ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਵੇਗਾ। |
ਵਾਕ ਦੇ ਅਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਦ — ਬਿਆਨੀਆ (ਕਥਨ), ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ, ਹੁਕਮੀ (ਆਗਿਆ-ਵਾਚਕ), ਇੱਛਾ-ਵਾਚਕ, ਵਿਸਮਿਕ — ਵਾਹ! ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ!
Formulaਵਾਕ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਵਿਧੀ
- ਕਰਤਾ, ਕਰਮ, ਕਿਰਿਆ ਪਛਾਣੋ।
- ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਮੇਲ ਕਰਤਾ ਦੇ ਲਿੰਗ-ਵਚਨ-ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।
- ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦਾ ਮੇਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਲਿੰਗ-ਵਚਨ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।
- ਕਾਰਕ-ਚਿੰਨ੍ਹ (ਨੇ, ਨੂੰ, ਤੋਂ, ਵਿੱਚ, ਦਾ) ਸਹੀ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
- ਦੁਹਰਾਅ, ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ/ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ ਕੱਢੋ।
੧. ਲਿੰਗ ਸੰਬੰਧੀ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ
| ਅਸ਼ੁੱਧ | ਸ਼ੁੱਧ |
|---|---|
| ਕੁੜੀ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। | ਕੁੜੀ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। |
| ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਆਇਆ ਹੈ। | ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਆਈ ਹੈ। |
| ਕਿਤਾਬ ਚੰਗਾ ਹੈ। | ਕਿਤਾਬ ਚੰਗੀ ਹੈ। |
| ਹਵਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। | ਹਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। |
੨. ਵਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ
| ਅਸ਼ੁੱਧ | ਸ਼ੁੱਧ |
|---|---|
| ਮੁੰਡੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਨ। | ਮੁੰਡੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। |
| ਸਾਰੇ ਕੁੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। | ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। |
| ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। | ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। |
| ਉਹ ਲੋਕ ਆਇਆ। | ਉਹ ਲੋਕ ਆਏ। |
| ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਇਆ ਹੈ। | ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਏ ਹਨ। |