Last reviewed 1 Oct 2026 · 4 min read
ਅਣਡਿੱਠਾ ਪੈਰਾ ਕੀ ਹੈ?
ਅਣਡਿੱਠਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪੈਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੜ੍ਹਨ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਭਾਸ਼ਾ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪਰਖਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
Formulaਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਵਿਧੀ
- ਪੈਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹੋ — ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਚਾਰ ਫੜੋ।
- ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਕ ਉੱਤੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
- 'ਪਰ, ਕਿਉਂਕਿ, ਇਸ ਲਈ, ਜੇ… ਤਾਂ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਵੇਖੋ — ਵਿਚਾਰ ਇੱਥੇ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਲਈ ਪੈਰੇ ਦਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਿੱਸਾ ਦੁਬਾਰਾ ਵੇਖੋ।
- ਉੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
| ਕਿਸਮ | ਵਿਧੀ |
|---|---|
| ਸਿਰਲੇਖ ਚੁਣਨਾ | ਛੋਟਾ (2–5 ਸ਼ਬਦ), ਪੂਰੇ ਪੈਰੇ ਦਾ ਸਾਰ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ |
| ਮੂਲ ਭਾਵ / ਸਾਰ | ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ |
| ਤੱਥ ਸੰਬੰਧੀ | ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਲਿਖੀ ਗੱਲ — ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਾਕ ਲੱਭੋ |
| ਅਨੁਮਾਨ / ਨਤੀਜਾ | ਸਿੱਧਾ ਲਿਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪੈਰੇ ਤੋਂ ਤਰਕ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ |
| ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥ | ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥ ਲਿਖੋ |
| ਵਿਆਕਰਨ | ਸਮਾਨਾਰਥਕ, ਵਿਰੋਧੀ, ਲਿੰਗ-ਵਚਨ, ਅਗੇਤਰ-ਪਿਛੇਤਰ, ਮੁਹਾਵਰੇ |
| ਸਹੀ/ਗ਼ਲਤ ਕਥਨ | ਹਰ ਕਥਨ ਨੂੰ ਪੈਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ |
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
- ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਪੈਰੇ ਦੇ ਵਾਕ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਨਾ ਉਤਾਰੋ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗੇ।
- 'ਸਭ, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼' ਵਰਗੇ ਹੱਦ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਯ: ਗ਼ਲਤ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਸਮਾਂ: ਇੱਕ ਪੈਰੇ ਲਈ ਲਗਭਗ 6–8 ਮਿੰਟ।